Je zit aan tafel met de bestuurder. Het gesprek loopt. Ideeën vliegen over en weer. Jij bent scherp, betrokken en enthousiast. En toch… aan het eind van het overleg blijft iets knagen. Heb je écht gehoord wat de ander nodig had? Heb je de juiste vraag gesteld, op het juiste moment?
Bij De Erkende Toezichthouder zien we dit wekelijks terug. In raden van toezicht, in begeleidingen en in onze trainingen. Toezichthouders met kennis, ervaring en goede intenties. En tegelijk: patronen in de communicatie die soms meer in de weg zitten, dan helpen.
Je stijl bepaalt je vragen
Iedere toezichthouder communiceert vanuit een basisstijl. Dat gebeurt vaak onbewust. In onze verdiepingsmodule De juiste vragen stellen beginnen we precies daar.
Veel toezichthouders blijken een expressieve stijl te hebben. Ze zijn levendig, persoonlijk, ze nemen ruimte in het gesprek in, tonen emoties en betrekken anderen gemakkelijk bij het gesprek. Mensen zien deze toezichthouders als krachtig en inspirerend. Ze houden van dynamiek, van goede ideeën en van waardering. Het liefst zichtbaar en uitgesproken. Dat is absoluut een kwaliteit, maar als een hele raad dezelfde stijl hanteert, wordt het ingewikkeld.
Wendbaarheid is geen luxe
Een RvT waarin veel expressieve stijlen samenkomen, mist dan wendbaarheid. Gesprekken worden lang, enthousiast, maar niet altijd effectief voor iedereen aan tafel.
Daarom kijken we in de academie ook naar andere communicatiestijlen. De directieve stijl, bijvoorbeeld. Gericht op tempo en resultaat: kort, bondig en besluitvaardig. Of de beschouwende stijl, die zakelijker van toon en gestructureerd is. Zo is er ook nog de coöperatieve stijl, die spreekt vanuit verbinding en steun.
Als toezichthouder vraag je dus iets van jezelf. Kun je schakelen tussen de verschillende communicatiestijlen? Kun je je gedrag aanpassen aan wat de ander nodig heeft, zonder je doel uit het oog te verliezen? Dat is een kunst.
Wanneer stijlen botsen
Een herkenbare situatie: een expressieve toezichthouder tegenover een directieve bestuurder. De een is relatiegericht en enthousiast. De ander is taakgericht en resultaatgedreven. Die praten langs elkaar heen. Niet uit onwil, maar omdat hun stijl van communiceren verschilt.
In onze trainingen zien we dat toezichthouders na verloop van tijd andere vragen gaan stellen. Ze worden zich bewust van hun eigen stijl, en dat zet iets in beweging.
De vragen die het verschil maken
Na de verdiepingsmodule horen we toezichthouders zichzelf hardop nieuwe vragen stellen. Bijvoorbeeld:
- In welke situaties praat ik eigenlijk meer dan dat ik luister?
- Wanneer neem ik te veel ruimte in het gesprek in?
- Welke afspraken laat ik aan het eind van het gesprek te vaag?
Zelfreflectie vormt de basis. Daarna komt de volgende stap: hoe doe ik het dan wél?
In gesprekken met een directieve bestuurder leren toezichthouders hun vragen anders te formuleren:
- Focus op het doel
Wat is het belangrijkste resultaat dat we nu moeten halen?
Je sluit direct aan bij zijn of haar resultaatgerichtheid. - Vraag om regie
Wat heb jij nodig om hierin door te kunnen pakken?
Dat geeft ruimte én controle. Iets wat directieve bestuurders waarderen. - Houd het kort en concreet
Hoe zie jij de volgende stappen voor je?
Duidelijkheid, tempo en focus. - Voeg subtiel de relatie toe
Hoe voelt dit plan voor jou?
Emotie mag, maar zonder de overhand te nemen.
Oefenen, ervaren, aanscherpen
In de academie oefenen we deze gesprekken en in begeleidingen voeren we ze echt. We starten met het testen van de communicatiestijlen. Daarna gaan we met elkaar in gesprek. Waar schuurt het? Waar kost communiceren onnodig veel energie? En wat heeft de ander nodig om gehoord te worden?
We zien bestuurders die zich echt gehoord voelen en toezichthouders die scherper, effectiever en bewuster vragen stellen. Je past je aan, zonder jezelf te verliezen.
De juiste vraag stellen is geen trucje, het is vakmanschap. Wil jij als toezichthouder wendbaarder worden in gesprekken? Minder zenden en meer raken? En met je vragen echt het verschil maken aan tafel? Meld je aan voor de verdiepingsmodule De juiste vragen stellen of neem bij vragen contact op met Caroline Wijntjes.