Wat gebeurt er als je als jonge toezichthouder plaatsneemt aan een tafel waar ervaring en routine de boventoon voeren? Voor Jonathan, 37 jaar en werkzaam als zorgmanager, begon het allemaal met nieuwsgierigheid. Hoe werkt toezicht eigenlijk van binnenuit? Wat kun je als nieuwkomer bijdragen? En hoe zorg je ervoor dat je gehoord wordt? Jonathan vertelt open over zijn eerste stappen in de Raad van Toezicht, het effect van een frisse blik en de waarde van vragen durven te stellen.
“Ik dacht dat het meer een team zou zijn”, vertelt Jonathan over zijn RvT. Niet teleurgesteld, wel verrast. Hij is 37, werkt als manager in de zorg en zit sinds kort in een Raad van Toezicht. Als jongere in een wereld die vaak wordt gedomineerd door ervaring en leeftijd, ontdekt hij wat het betekent om invloed uit te oefenen met een frisse blik.
Jonathan heeft van dichtbij gezien wat toezicht kan doen. In zijn vorige functies als beleidsadviseur kwam hij geregeld in aanraking met raden van toezicht. “Ik vond het spel boeiend: hoe je als toezichthouder controleert of een organisatie doet waarvoor zij is opgericht, en tegelijk vragen stelt om te spiegelen en aan te scherpen.” Zijn nieuwsgierigheid bracht hem naar de opleiding van De Erkende Toezichthouder. “Ik wilde het ook eens vanaf de andere kant meemaken.”
De kracht van kritische vragen
Toezicht houden bevalt hem goed. “Wat ik het leukste vind? Om in de beperkte tijd die je hebt, de organisatie écht te leren kennen. Kritische vragen stellen die bijdragen aan de koers van de organisatie – daar krijg ik energie van.” Jonathan is niet de enige jonge toezichthouder in zijn RvT. Die mix van leeftijden vindt hij waardevol. “We vullen elkaar aan. Sommige collega’s hebben veel toezichtervaring bij verschillende organisaties. Anderen zijn net als ik vrij nieuw. Dan krijg je vanzelf andere vragen, en dat houdt elkaar scherp.” Zijn ‘frisse blik’ brengt hij bewust in. “Althans, ik hoop dat het lukt”, lacht hij. “In ieder geval merk ik dat er ruimte is om die vragen te stellen. Dat helpt.”
Toch is het soms ook zoeken. “Ik had van tevoren weinig verwachtingen, behalve dat het sowieso interessant zou zijn. Wel dacht ik dat je als RvT meer een team zou zijn. In theorie weet je dat je afstand moet houden tot de organisatie, maar in de praktijk voelt dat soms lastiger. Je ziet elkaar weinig, je weet niet altijd heel goed wat er speelt.”
Die afstand kan een valkuil zijn. Zeker als je, net als Jonathan, uit een functie komt waarin je juist wél de diepte in gaat. “Ik ben gewend echt de diepte in te gaan, de details op te zoeken. In de RvT heb je daar minder ruimte voor. Dan is het belangrijk om goed te kiezen wat je vraagt en op welk moment.”
Vooroverleg als sleutel tot verbinding
Dat zoeken naar verbinding bracht Jonathan en zijn collega’s op een idee: een vooroverleg invoeren. “We merkten dat het lastig was om echt samen op te trekken. Door een kort vooroverleg te doen, leren we elkaar beter kennen. Het is iets nieuws, dus ook spannend. Hoe houd je dat transparant naar de bestuurder? Maar het helpt wel. Als je elkaar beter kent, stel je ook betere vragen.”
In de opleiding las hij het boekje ‘Onder Commissarissen’ van Marilieke Engbers. “Dat verhaal van die jonge vent in een gesettelde RvT – ik herkende mezelf er niet helemaal in. Ik ben er vrij open in gegaan. In het boek speelde er veel achter de schermen, dat heb ik niet zo ervaren. Maar wat ik wel meenam: het belang van elkaar vragen durven stellen. Blijf met elkaar in gesprek. Investeer in de onderlinge communicatie. Dat is belangrijk.”
Durf ‘domme’ vragen te stellen
Zijn advies aan andere jonge toezichthouders is eenvoudig én krachtig. “Gewoon doen! Probeer het eens. Investeer in je relaties. Durf ook vragen te stellen waarvan je denkt dat het domme vragen zijn. Ook als je denkt: is dit wel het goede moment? Gewoon doen. Meer ervaren mensen vinden het soms ook spannend om met nieuwe mensen te werken. Je moet ergens beginnen. Al is het klein.” Hij glimlacht. “En juist door te beginnen, ontdek je wat je kunt betekenen. Voor de organisatie én voor de RvT.”
Wil jij net als Jonathan met ervaring en kennis het verschil maken in een RvT? Meld je dan aan voor de Superbvisor Opleiding Het verschil maken in de RvT voor professionals tot 40 jaar. Of neem bij vragen contact op met Caroline Wijntjes.