Past toezicht houden eigenlijk wel bij mij? Met die vraag begint Else Berends – Bosma (40) aan haar opleidingstraject in onze academie. Inmiddels maakt die twijfel steeds meer plaats voor vertrouwen. De toeleidingsmodule Met gemak het juiste commissariaat krijgen helpt haar niet alleen ontdekken wat zij als toezichthouder kan toevoegen, maar vooral ook waar zij dat het beste kan doen.
In haar dagelijks werk zit Else regelmatig met bestuurders van zorginstellingen aan tafel. Als financieringsspecialist bij de Rabobank, specifiek gericht op de gezondheidszorg, praat ze met hen over investeringen en toekomstplannen. “Voor mijn gevoel heeft mijn functie deels raakvlakken met de rol van toezichthouder. Ik doe veel praktijkervaring op en ik zou mijn kennis en ervaring ook op een andere manier maatschappelijk willen inzetten.”
Else besluit het meteen grondig aan te pakken en kiest voor het volledige opleidingstraject. Van de basismodule, de toeleidingsmodule tot en met een traineeship. Vooral dat laatste spreekt haar aan. “Tijdens een traineeship kun je praktijkervaring opdoen en toetsen: past dit echt bij mij? Je wordt tijdens het traject gecoacht, en dat vind ik een belangrijke meerwaarde. Ik kijk erg uit naar dit onderdeel.”
Heb ik wel genoeg te bieden?
Hoewel het vak haar trekt, waren er ook twijfels. Else heeft nog geen ervaring als toezichthouder en vroeg zich af of zij op haar leeftijd al voldoende te bieden heeft. Tijdens het traject verandert dat beeld. “Die twijfel wordt eigenlijk vrij snel weggenomen en mijn enthousiasme groeit. Wat mijn perspectief als toezichthouder bijzonder maakt, is dat ik verschillende zorgorganisaties spreek en analyseer. Hierdoor zie ik brede ontwikkelingen, succesfactoren en risico’s binnen de sector. Die inzichten neem ik graag mee in een toekomstige toezichthoudende rol. Ik heb echt iets toe te voegen, namelijk mijn praktijkervaring, financiële kennis, enthousiasme, nieuwsgierigheid en een frisse blik.”
Die combinatie kan volgens haar waardevol zijn binnen een RvT. “Het is fijn als er in een RvT mensen zitten met veel toezichthoudende ervaring. De combinatie met een aankomend toezichthouder vind ik mooi, omdat je elkaar op diverse vlakken kunt aanvullen en kunt leren van elkaar.” Daarmee verschuift voor Else ook de vraag. Niet langer alleen: kan ik toezichthouder worden? Maar vooral: wat voor toezichthouder wil ik zijn en waar kom ik het beste tot mijn recht?
Eerst kijken naar jezelf
Daar draait de toeleidingsmodule Met gemak het juiste commissariaat krijgen voor Else om. “De kern is voor mij: begin niet met welke toezichthoudende rol je wilt vervullen, maar start met wie je als toezichthouder bent en waar je voor staat. Wat zijn je kernwaarden, je drijfveren en je persoonlijke eigenschappen? Als je dat goed onder woorden kunt brengen, kun je van daaruit kijken welke organisatie bij je past.”
Voor Else levert dat proces vooral veel zelfinzicht op. “Ik heb scherper wat mijn toezichthoudende kwaliteiten zijn, welke waarden ik belangrijk vind en welke organisatie bij mij past. Het is meer afgepeld. Ik weet nu veel beter welke rol ik wil vervullen, en hoe ik het beste kan bijdragen.” Dat gebeurt niet alleen door erover na te denken. Tijdens de module ga je praktisch aan de slag.
Else begint bijvoorbeeld met een mindmap, die ze gedurende het traject steeds verder uitwerkt. Ze maakt een pitch en schrijft een LinkedIn-bericht waarin ze antwoord geeft op vragen als: wie ben ik als toezichthouder en wat voeg ik toe? “Dat vind ik nog weleens lastig: mijn gevoel goed onder woorden brengen. Dan helpt het enorm dat je je tekst voorlegt aan de groep. Zij denken met je mee en geven feedback. Soms ben je verrast door hoe iemand anders iets wat jij voelt, heel mooi kan verwoorden.”
Een organisatie die dichtbij staat
Door dat proces weet Else inmiddels beter waar ze zichzelf als toezichthouder ziet. Vooral kleinere initiatieven in zorg en welzijn spreken haar aan. “Die ontstaan vaak vanuit het ideaal van de ondernemer. Daar wil ik aan bijdragen en vanuit mijn financiële kennis helpen om zo’n organisatie financieel gezond en toekomstbestendig te houden. Juist de korte lijnen binnen kleinschalige organisaties spreken mij aan. Ze bieden ruimte voor openheid, vertrouwen en een eerlijk gesprek.”
Inhoudelijk wordt haar zoektocht ook steeds concreter. Else denkt bijvoorbeeld aan een organisatie in de gehandicaptenzorg of ouderenzorg, waar de cliënt echt centraal staat. “Participatie in de maatschappij spreekt me aan. Mensgerichte zorg, een volwaardig leven. Ik vind het mooi als er per individu wordt gekeken: wat kun je wel, waar heb je ondersteuning nodig en hoe kunnen we je leven nog leuker maken? Dat is het type organisatie dat bij mij past.”
Ook regionale maatschappelijke en welzijnsorganisaties die bijdragen aan de zorgtransformatie spreken haar aan. “Vanuit mijn werk zie ik dat de zorg voor grote uitdagingen staat. Om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden, is een transformatie nodig waarbij we ons meer richten op het bevorderen van gezondheid en het voorkomen van zorg. In plaats van uitsluitend op het behandelen van ziekte. Veel zorgvragen hebben een sociale of welzijnscomponent. Preventie, ontmoeting en ondersteuning kunnen mensen helpen langer gezond, zelfstandig en actief te blijven. Daardoor neemt de druk op de zorg af. Het lijkt mij interessant om als toezichthouder bij te dragen aan organisaties die deze beweging mogelijk maken.”
‘Je hebt elkaar echt nodig’
Een belangrijk deel van die zoektocht vindt voor Else plaats samen met anderen. Ze noemt de groep deelnemers een soort afspiegeling van een RvT; divers qua leeftijd, achtergrond en ervaring. “We hadden meteen een klik. Het is heel waardevol om alles met elkaar te delen.” Ook de docent speelt daarin een belangrijke rol. “Hij heeft veel ervaring in de zorg en kan heel goed de juiste vragen stellen. Vragen waardoor je gaat nadenken en je kwaliteiten scherper krijgt.”
Om die reden zou Else een traject als dit niet volledig online volgen. “Dat fysieke heeft echt toegevoegde waarde. De groepsdynamiek is ontzettend inspirerend. Je leert veel van elkaar.” Het belangrijkste resultaat laat zich voor Else misschien nog wel het beste samenvatten als: “Ik krijg steeds meer vertrouwen: ik heb zeker iets toe te voegen als toezichthouder. Als ik de juiste organisatie vind, komt dat ook echt goed tot zijn recht.”
Wil jij net als Else ontdekken welke richting en organisatie de rol van toezichthouder bij jou past? Ga ermee aan de slag in de toeleidingsmodule Met gemak het juiste commissariaat krijgen. Of neem bij vragen contact op met Caroline Wijntjes.