Founder van De Erkende Toezichthouder Caroline Wijntjes.
Steeds vaker zie ik jonge toezichthouders reageren op vacatures voor een RvT of RvC. Een ontwikkeling die ik alleen maar toejuich. Wel zie ik in werving- en selectieprocedures ook dat kandidaten afhaken die inhoudelijk wel degelijk iets te bieden hebben. Ze haken niet af door een gebrek aan kennis of ambitie, maar door de manier waarop ze zichzelf presenteren. Welke valkuilen zie ik, belangrijker nog, hoe voorkom je ze?
Vanuit De Erkende Toezichthouder ben ik regelmatig betrokken bij de werving en selectie van toezichthouders. Ik zie daardoor niet alleen wat kandidaten meebrengen, maar ook hoe een selectiecommissie over ze oordeelt.
Daar ligt volgens mij een belangrijke les voor de jongere generatie tot 40 jaar. Kijk tijdens een sollicitatie niet alleen naar wat een commissariaat of toezichthoudende functie jou kan brengen. Verplaats je ook in de mensen aan de andere kant van de tafel.
1. Draai je motivatie om
Waarom wil je toezichthouder worden? Op die vraag hoor ik jonge kandidaten regelmatig vertellen dat ze zichzelf graag verder willen ontwikkelen. Of dat een toezichthoudende rol een mooie volgende stap is in hun carrière. Begrijpelijk, alleen is dat niet waar een selectiecommissie in eerste instantie naar zoekt.
Wat ik namelijk zie is dat ze zichzelf presenteren in die functie als: ‘dat is dan toch ook een leerschool voor mij’, of ‘dat is mooi voor mijn carrière’, of ‘dit is een kans om mezelf verder te ontwikkelen’. Dat is fijn, maar de focus moet liggen op jouw toegevoegde waarde voor de organisatie.
Draai de vraag daarom om. Niet: Wat kan ik hier leren? Wel: Wat kom ik hier brengen?
Welke kennis, ervaring of blik voeg jij toe aan deze RvT? Waarin kun jij de organisatie verder helpen? Dat mag je concreet benoemen.
2. Maak je expertise niet kleiner
Daar kom ik meteen bij een tweede valkuil. Jonge professionals zijn volgens mij geregeld te bescheiden over kennis die voor hen heel gewoon voelt. Denk aan digitalisering, AI, diversiteit en inclusiviteit. Het zijn onderwerpen waar je in je dagelijkse werk misschien voortdurend mee bezig bent. Daardoor vergeet je soms dat die kennis binnen een RvT nog niet altijd vanzelfsprekend is.
Dat is de unieke waarde van de jongere generatie. Ze vinden het zelf vanzelfsprekend, maar dat is het vaak niet voor een RvT. Laat dus zien wat je weet. Niet door jezelf groter te maken dan je bent, wel door concreet te vertellen welke kennis en ervaring je meebrengt. Stel jezelf vragen als: wat zie jij door jouw achtergrond wat anderen mogelijk minder snel zien? Welke vragen kun jij stellen? Welk perspectief voeg jij toe? Zorg dat je dit krachtig en concreet over tafel legt.
3. Begrijp de twijfel
Wie als dertiger solliciteert naar een toezichthoudende functie, kan te maken krijgen met vragen over ervaring. Dat zie ik ook terug in selectieprocedures. Toezichthouders hebben vaak twijfel of een dertiger wel voldoende crisiservaring heeft, strategische rust brengt en ook organisatorisch gevoelig genoeg is. Of simpeler gezegd: heb je voldoende vlieguren?
Ook kan bij zittende toezichthouders de vraag leven of een jongere toezichthouder voldoende afstand kan bewaren. Ik zie bijvoorbeeld zorgen over kandidaten die te operationeel of te activistisch te werk gaan, en daardoor sneller op de stoel van de bestuurder terechtkomen. Die twijfel kun je niet wegnemen door alleen te zeggen dat je het kunt: laat het zien.
Gebruik voorbeelden uit je werk waarin je overzicht hield, tegengas gaf, verschillende belangen afwoog of onder druk rustig bleef. Laat merken dat je begrijpt wat toezicht vraagt: betrokken zijn zonder het werk van de bestuurder over te nemen.
4. Spreek de taal van de boardroom
De drie valkuilen hebben volgens mij één gemene deler: jonge kandidaten kijken tijdens een sollicitatie nog te weinig vanuit het perspectief van de zittende toezichthouder. Daar kun je jezelf op voorbereiden. Het is belangrijk dat je in de boardroom de ’taal van de toezichthouders’ weet te spreken. Verdiep je daarom niet alleen in de formele rol van een toezichthouder. Praat met mensen die al in een RvT of RvC zitten. Vraag hoe zij naar nieuwe kandidaten kijken, wat zij belangrijk vinden en welke afwegingen ze maken.
Investeer in contacten met toezichthouders. Dan leer je hoe ze naar je kijken. Zo bouw je niet alleen aan je netwerk, maar ook aan je begrip van het vak. Je ontdekt welke vragen in een RvT leven, en hoe ervaren toezichthouders naar situaties kijken. Die kennis helpt je om steviger aan een sollicitatietafel te zitten.
5. Je hoeft geen vijftig te zijn
Meer ervaring krijg je niet door ouder te willen zijn dan je bent. Een jonge toezichthouder hoeft zich ook niet voor te doen als iemand met twintig jaar bestuurlijke ervaring. Je kunt wél investeren in kennis, contacten en zelfvertrouwen. Een gerichte opleiding kan daarbij helpen. Binnen de academie van De Erkende Toezichthouder is de Opleiding Superbvisors speciaal ontwikkeld voor professionals tot 40 jaar die zich willen ontwikkelen richting een toezichthoudende rol.
Het belangrijkste blijft volgens mij dat je weet wat je meebrengt en dat ook durft te laten zien. Een RvT zoekt niet alleen iemand die graag toezichthouder wil worden. De RvT zoekt iemand die iets toevoegt.
Er zijn nog enkele plekken vrij in de volgende editie van de Opleiding Superbvisors. Je kunt er ook voor kiezen om enkel de eerste module Het verschil maken in de RvT| voor professionals tot 40 jaar te volgen. Neem bij vragen contact op met Caroline Wijntjes.